n 1994 stond er langs langs de nieuwe randweg “Terprâne” een opvallend bord waarop bouwkavels te koop werden aangeboden. De eerste (en uiteraard volgende) bewoners, maar ook veel Jirnsumers, zullen zich hebben verwonderd over de naam van deze nieuwe straat. De plaatselijke commissie, die de gemeente adviseerde bij het vaststellen van nieuwe straatnamen, kwam met de opmerkelijke naam Fonterbuorren.
Straatnamen als b.v. De Finne, De Slinke, Himdyk, De Terp, Douwemastrjitte, Learewei zijn, hoewel geografisch niet allemaal juist gesitueerd, toch duidelijk te herleiden naar Jirnsums verleden. Maar Fonterbuorren? Of bedoelde men Foutebuorren, naar het eeuwenoude gehucht rond de voormalige boerderij op het adres Rijksweg 202?
In oude, handgeschreven geschriften, kronieken en op kaarten komen we de naam Foutebuorren tegen, maar de naam wordt niet altijd eensluidend gebruikt. Niet verwonderlijk overigens, want in aanmerking genomen dat de naam al meer dan 500 jaar geleden werd gebruikt, is het bij een onduidelijke schrijfwijze aannemelijk dat er vergissingen zijn begaan. De als u bedoelde (met de hand geschreven) letter kan gemakkelijk worden aangezien voor een n. Zodoende komen we een enkele keer de naam Fonte(r)buren tegen in een Aldfryske Oarkonde uit 1488.
Verschillende spellingen voor hetzelfde gehuchtje:
1531 Foutaburen
1593 Fontebuuren
1698 Foute Buuren
1718 Foute Buiren (Schotanusatlas)
1850 Fouteburen
Het Frysk Wurdboek vermeldt: foute = verdieping, ontstaan door afgraving. Dit verklaart ook de informatie van de vorige bewoners van Rijksweg 202 die, geïnteresseerd naar de herkomst van hun woonstee, jaren geleden zelf onderzoek deed naar de betekenis van de naam Foutebuorren. Tryntsje Jorwerda: ”Der ha hjir trije pleatsen stien. Dy fan ús wie de middelste. Se ha ús ferteld dat in foute in lichte yn it lân is, dy ’t by ’t hjerst en winterdeis meast ûnder wetter stie.” Als we bedenken dat de reed naar Rijksweg 202 omhoog loopt en duidelijk te zien is dat het woonhuis hoger gelegen is dan de omliggende landerijen, dan is het niet onmogelijk dat de foute is ontstaan door het afgraven van een terp. Vrij recente bodemvondsten riepen bij archeologen de vraag op of er aldaar een uithof van het voormalige kleaster Ealsum kan hebben gestaan.
Interessant om te weten, maar waar het om gaat is dat er over de juiste naam van deze Jirnsumer útbuorren geen twijfel behoeft te bestaan: Foutebuorren, volgens de kaart van Eekhoff. De handschriften uit 1593 – Fontebuuren – zullen zeer waarschijnlijk abusievelijk als zodanig zijn overgenomen. Blijft de vraag waarom bij de straatnaamgeving van de nieuwe Jirnsumer straat in 1994 de adviescommissie de naam Fonterbuorren uit de hoge hoed toverde. Waar was het historisch besef bij de keuze van deze wonderlijke naam? Bewoners (en anderen) hebben zich vast en zeker afgevraagd: Fonterbuorren; heeft deze naam een historische betekenis en zo ja, wat betekent dat dan? Wat of wie is of was Fonter? Bij navraag horen we opmerkingen als: ‘Foutebuorren, wie wil er nu in een foute buorren wonen?’ Dat is een mening waar men verschillend over kan denken. Maar het blijft jammer dat, hoewel er ongetwijfeld andere alternatieven waren, men heeft gekozen voor een in 1593 wellicht wat onduidelijk geschreven naam. Deze verbastering van een eeuwenoude naam, is bovendien historisch gezien, nergens op gebaseerd.
