Nicolaas Veltman woonde in Jirnsum, Widesteech 93. Hij werd geboren op 15 november 1911 te Wolvega als zoon van Jan Veltman en Pietertje Bosman. Hij huwde met Catharina Hendrika Tolsma (9 oktober 1912 Irnsum ). Zijn beroep was galanteriënkoopman van De Kleine Bazar en hij was krantenbezorger van de Leeuwarder Courant.
Het gezin was Rooms-Katholiek. Veltman was lid van het verzet. Tijdens de meidagen van 1940 streed hij als soldaat bij de Grebbeberg. Binnen het verzet hield Veltman zich bezig met koerierswerk en onderduikhulp. In de nacht van 4 op 5 oktober 1944 is hij met een onderduiker en vier dorpsgenoten door de Grüne Polizei van de post Grouw gearresteerd en overgebracht naar de Leeuwarder gevangenis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, op 17 september 1944, kondigde de Nederlandse regering een algehele spoorwegstaking af. Men wilde hiermee zoveel mogelijk het vijandelijke vervoer en troepenconcentraties beletten. De Duitsers brachten met eigen personeel het treinverkeer weer opgang. Het verzet besloot om dit in onze omgeving te voorkomen. Men wilde de treinen laten ontsporen bij Nijeholtwolde. De sabotage werd ontdekt en de schade werd weer hersteld, voordat er een trein gepasseerd was. Om een voorbeeld te stellen, kreeg het hoofd van de ‘Zoll-politie’ te Wolvega (Funk) de opdracht om drie gevangenen uit het Huis van Bewaring te Leeuwarden te halen en op de plaats waar de sabotage was ontdekt, neer te schieten. Dat lot trof Nicolaas Veltman, Roelof Algra en Marcel Leiser. Deze drie ongelukkigen werden op 12 oktober 1944 naar Nijeholtwolde gebracht. Op 12 oktober 1944 ’s morgens vroeg werd Veltman gewekt voor een transport naar het Duitse hoofdkwartier in Wolvega. Korte tijd later zijn Veltman, Roelof Algra (10 maart 1888 Rinsumageest) en Marcel Leiser (29 augustus 1923 Gouda) gefusilleerd als represaille voor sabotage aan de spoorlijn Wolvega – Heerenveen. De slachtoffers werden één voor één doodgeschoten.
Op deze plek zijn Marcel Leiser, Roelof Algra en Nicolaas Veltman gefusilleerd. De plek, net buiten Wolvega waar het Friese verzet in de winter van ’44-’45 de spoorlijn Leeuwarden-Zwolle hadden gesaboteerd.
foto Wieske Veldhuis
Meester Tjeerd van der Zee, hoofdonderwijzer aan de R.K. School in Jirnsum deed een dag later aangifte van het overlijden en kreeg toestemming om vervoer en begrafenis te regelen.
Nicolaas Veltman is ter ruste gelegd op de Rooms Katholieke begraafplaats in Jirnsum. In het boek “1940-1945, Dit hawwe wy belibbe”, spreekt Yge Damsma de hoop uit dat: “de namme fan dizze gewoane man sûnder held-allures, ienris fêstlein wurde sil yn in Jirnsumer strjittenamme.”
De onthulling van het latere Veltmanhofke werd verricht door de weduwe van Nicolaas, Catharine Veltman-Tolsma, samen met burgemeester Holtrop en de vroegere Canadese sergeant George Dunlop, één van de eerste bevrijders die Jirnsum in het voorjaar van 1945 kwam binnenrijden.
De onthulling van het latere Veltmanhofke.
